Als liefhebber van paarden probeer ik zowel in binnen- als buitenland van alles te ondernemen dat met paarden te maken heeft. Zo bracht ik een aantal jaar geleden een bezoek aan de Spaanse Rijschool in Wenen waar de zogenaamd klassieke rijkunst nog steeds wordt bedreven.

Spaanse Rijschool in Wenen

Hoewel de naam doet vermoeden dat de Spaanse Rijschool in Spanje te vinden is, ligt hij midden in het oude centrum van Wenen. Dit jaar viert de Spaanse Rijschool in Wenen haar 450 jarig jubileum en daarmee is het een van de oudste scholen voor het opleiden van paarden. Het werd al gebruikt in 1565.

450 jaar Spaanse Rijschool

De barokke rijzaal, “Winterreitschule”, dat onderdeel uitmaakt van de Hofburg stamt uit 1735. Oorspronkelijk was de Spaanse Rijschool eigendom van de keizerlijke familie en werd gebruikt om de adellijke jeugd te leren paardrijden maar ook om de paarden te trainen als rij- en paradepaard voor de hoge hofadel, en voor representatiedoeleinden.

De Spaanse Rijschool is de enige instelling ter wereld waar men de klassieke Renaissance manier van paardrijden al 450 jaar lang uitvoert en in stand houdt. Het doel van deze klassieke rijkunst is om de natuurlijke bewegingen van het paard te bestuderen en het voortzetten van dressuurtraining met het hoogste niveau van elegantie. Het resultaat is een ongekende harmonie tussen ruiter en paard en een waar genot om naar te kijken.

Waar komt de naam vandaan?

De herkomst van de paarden ligt in Spanje, veelal kwamen de Lippiazaners uit eigen fokkerij voort. Daarnaast waren er in de 16e en 17e eeuw vele Spaanse hovelingen aan het Habsburgse hof in Wenen. Hierdoor werkten diverse Spaanse rijmeesters in de keizerlijke (“Spaanse”) rijschool.

De paarden in de Spaanse Rijschool

De Lipizzaners zijn meestal schimmel, maar ook bruinen, donkerbruinen, zwarten en een enkele vos en valk komen voor. Voor de hedendaagse traditie in de Spaanse Rijschool worden alleen schimmels gebruikt en één bruine hengst. Lippizaners zijn niet heel groot, ze hebben een gemiddelde schofthoogte van 1,55-1,58 meter.

450 jaar Spaanse Rijschool

Van oorsprong komt het ras uit de voormalige Habsburgse hofstoeterij in het Sloveense Lipica. Deze stoeterij was van origine de leverancier van rij-, koets-, strijd- en paradepaarden voor het aartshertogelijk hof in Graz en later voor het keizerlijke hof in Wenen. Tijdens dezelfde reis als naar Wenen reisde ik ook naar de stoeterij. Helaas heb ik van beide geen eigen foto’s meer, (crash harddisk).

In de Spaanse Rijschool worden alleen hengsten gebruikt. Als ze op een leeftijd van vier jaar worden aangewezen als geschikt paard volgt er een 8-jarige lange opleiding tot het hoogste niveau. Na de training wordt er altijd doorgewerkt aan de verfijning en verbetering van de gangen- en oefeningen.

De oefeningen

Wanneer een paard volledig als dressuurpaard getraind is, houdt het in Wenen echter nog niet op. Want in de oude tijden kende men ook nog de zogenaamde “oefeningen boven de grond” (Schule über der Erde). Vanuit extreme krachtenbundeling verheffen de paarden zich, of springen zelfs van de grond. Deze oefeningen dienden ooit om het paard te trainen voor het slagveld, maar werden later verwerkt tot stijloefeningen. Bij deze “schoolsprongen” onderscheidt men onder andere:

450 jaar Spaanse Rijschool

Levade
Het paard verzamelt zijn krachten zodat hij zijn achterbenen sterk buigt, zich verheft en de voorhand optilt. In het meest ideale geval raken de spronggewrichten zelfs bijna de grond. (Een gewoon steigerend paard strekt de achterbenen, hetgeen lang niet zo zwaar is). Hiermee kon de ruiter vanaf zijn paard zijn troepen beter overzien.

Levade

Pesade
Een voorfase van de levade, waarbij het paard nog niet de kracht heeft om helemaal “te gaan zitten” noemt men respectvol van een pesade.

Pesade

Courbette
Het paard verzamelt zich, verheft zich in een pesade en maakt één of meerdere sprongen voorwaarts op zijn achterbenen, zonder daarbij met zijn voorbenen op de grond te komen. Met deze sprong kon de ruiter op het slagveld uit een netelige positie ontsnappen, bij oprukkend voetvolk.

Courbette

Capriole
Een grote sprong waarbij het paard volledig van de grond komt, zijn voorbenen voor zich vouwt en zijn achterbenen fel uitslaat, waarna het paard op alle vier de benen landt. Met het felle uitslaan van de achterbenen kon de ruiter zich in het slagveld van omstanders ontdoen. Het paard vocht als het ware mee!

Capriole

Spaanse Rijschool te zien in Ahoy Rotterdam

 

Op 27 en 28 oktober zijn de paarden van de Spaanse Rijschool uit Wenen in Rotterdam. Zij geven op deze 2 dagen een exclusieve show waarin je de kunsten van de paarden kan zien.
Wil jij hier ook bij zijn?

Ben jij al eens in de Spaanse Rijschool in Wenen geweest?

Al het beeldmateriaal is van de Spaanse Rijschool uit Wenen.

Print Friendly, PDF & Email

Related Post