Vorig jaar woonde en werkte ik in het Italiaanse Toscane. In mijn vrije tijd trok ik er regelmatig op uit om de omgeving te gaan ontdekken. Als paarden liefhebber bezoek ik ook op reis vaak alles wat met paarden te maken heeft. Een glimp van deze edele dieren maakt mijn dag weer goed en als het even kan dan bestijg ik ze nog liever om een mooie tour door het landschap te maken.

Voor mijn werk moest ik een paar weken in het zuiden van Toscane aan de slag, om precies te zijn in Orbetello. Je raadt het al, ook daar zijn deze prachtige dieren te vinden. Paarden worden hier al eeuwen lang gebruikt door de Buttero las ik ergens. Op één van mijn vrije avonden zocht ik alles uit en kwam ik in contact met Luca en Christien, eigenaren van Agriturismo Giuncola & Granaiolo in Rispescia.

Agriturismo Giuncola & Granaiolo

Bij aankomst op het grote landgoed voel ik de rust en ruik ik het vochtige gras dat net is bespoten. Al meer dan een eeuw is de grond in handen van de familie Nocentini – Maccherini.

Agriturismo Giuncola & Granaiolo

De Agriturismo is gelegen in het Parco dell’Uccellina, in het hart van de Toscaanse Maremma. Op de 120 hectare grote Agriturismo verbouwen- en verkopen ze lokale producten, voornamelijk fruit– en groente. Het landgoed telt een groot hoofdgebouw en drie bijgebouwen.

Agriturismo Giuncola & Granaiolo

De oude koeienstallen zijn verbouwd tot veertien kamers die uitkijken op het grote zwembad.

Agriturismo Giuncola & Granaiolo

In de jaren ’40 werd begonnen met de productie van graan. Daarvoor leefde men van de koeien. Alle gerechten die worden geserveerd in het restaurant zijn typische Toscaanse gerechten dat voornamelijk wordt verbouwd op eigen grond. Het idee is dat er niet veel tussen leveranciers moeten zijn maar dat het eten gelijk vanuit het veld wordt klaargemaakt in de keuken. Giuncola is lid van de ‘Consorzio Aziende Parco della Maremma’ en de goede kwaliteit van het eten heeft mede geleid tot het binnenhalen van de award voor de Italiaanse keuken academy.

Lo Spettacolo dei Butteri

Als nevenactiviteit laten zij graag mensen in contact komen met de eeuwenoude traditie van de Butteri. De Butteri kan je omschrijven als de ‘Toscaanse cowboy’s’ en onderhouden het vee en het land in het zuiden van de Maremma en in het noorden van de provincie Lazio. Vandaag de dag zijn er nog vijf Butteri, waarvan een vrouw, in dienst van de regio Grosseto.

Elke vrijdagavond van juni tot september worden er shows, annex demonstraties, gegeven over de traditie die al sinds de 15e eeuw plaats vind. Zo kan je zien hoe ze de koeien- en paarden drijven, vangen en hoe de paarden zadelmak worden gemaakt. Veel Italianen hebben nog nooit van de Butteri gehoord en daarom verzorgen Luca en Christien door heel Italië lessen op scholen om het verhaal van deze traditie te verspreiden.

Toen ik in juli 2013 ‘Lo Spettacolo dei Butteri’ bezocht waren er voornamelijk Italianen aanwezig. Christien vertelde; “in april zijn wij begonnen met het organiseren van deze avonden en naast Italianen uit de buurt en vakantiegangers weten inmiddels ook steeds meer buitenlandse toeristen ons te vinden”.

De show is leuk om te zien maar om de avond compleet te maken raad ik je aan om een reservering te maken voor het diner voorafgaand aan de show. Een grote lange tafel staat gedekt in de tuin waarop een vier gangen diner wordt geserveerd.

Agriturismo Giuncola & Granaiolo

Diner

De Butteri eten mee en na het diner betreden ze de baan voor het begin van de show. Voorop loopt een muilezel, Brillantino genaamd, dat glinster betekent in het Nederlands. Een muilezel is een kruising tussen een paard en een ezel. Met zijn grote oren ziet hij er grappig uit. Luca verteld; ”Brillantino is een show muilezel en trad dit jaar ook op tijdens het jaarlijkse Verona Horsefestival in Verona”. Na de show mag ik Brillantino uitstappen.

Brillantino

De Butteri rijden op zadels die vroeger ook door militairen werden gebruikt. Zowel aan de voor- als achterkant zitten lederen kussens zodat men de hele dag comfortabel op de rug van een paard kan zitten.

Het werk van de Butteri

In hun handen hebben de Butteri een stok, ook wel de derde hand genoemd. Dit is een hulpmiddel om het vee te drijven of te scheiden van de groep. Onder luide Toscaanse muziek drijven de Butteri de koeien door de baan alvorens er één van de groep gescheiden wordt in een ronde omheining. De koe is onrustig zonder zijn groepsleden maar moet gecontroleerd worden qua gezondheid en een Butteri probeert de koe met een lasso om de horens te vangen. Als het touw eenmaal om de horens zit pakt wordt de staart ook vastgepakt en als dat eenmaal is gelukt pakt een derde Butteri de horens vast en draait de kop van de koe een kwartslag om zodat die geen kant op kan en rustig wordt.

De Butteri aan het werk

Ik vind het er zielig uitzien maar begrijp ook dat het nodig is en vertrouw erop dat de koe geen pijn heeft. Nu kunnen de Butteri de koe van dichtbij bekijken en controleren, onder andere de tanden worden gecheckt. Vervolgens legt men uit dat de koeien daarna gebrandmerkt werden in de nek en op de kont met de datum en waar de koe vandaan komt zodat ze herkent worden. De koeien wegen als ze één zijn ongeveer 150 kilo maar volwassen koeien kunnen wel 700 á 800 kilo wegen.

In de pauze staat er op een lange tafel drinken en diverse Italiaanse lekkernijen klaar. De kinderen vragen hun ouders om mee te lopen richting de baan waar de Butteri ze leert lassowerpen op een denkbeeldige koe met 2 echte horens. De Toscaanse muziek schalt door de boxen.

Na een paar lekkere hapjes gaat de show verder met het drijven van paarden en geeft de Butteri met zijn muilezel een demonstratie van de ‘Spaanse Pas’. De Spaanse Pas is het optillen, naar voren gooien en het weer neerzetten van het voorbeen. Na het drijven van de paarden laten ze nog zien hoe wilde paarden vroeger werden beleerd.

Daarna krijgen de Butteri een roos op de arm geplakt en is het tijd voor een spel, waarbij het de bedoeling is dat vier Butteri tegen elkaar strijden wie als eerste bij de andere groep alle rozen van de armen heeft geplukt, daarna wordt er nog een race uitgezet waar bij twee meiden uit het publiek worden gehaald. Zij moeten in de ring gaan staan alwaar de Butteri strijden om als eerste het meisje een hoed en een bos bloemen de brengen.

De Butteri

De Butteri die winnen mogen met het meisje uit, was vroeger het idee. Nu gaat het meisje na een avond vol spektakel weer met haar ouders mee naar huis. Andere gasten verdwijnen naar hun vertrekken en ik neem afscheid in de hoop is met de Butteri mee te kunnen rijden.

Meer informatie

De demonstratie en show van de Butteri vind elke vrijdagavond plaatst van juni tot september en als je wil kan je ook een overnachting reserveren en zo met een goed gevulde maag na een avond vol Italiaanse spektakel je bed in rollen.
Agriturismo Giuncola & Granaiolo
Luca Maccherini
Localitá Giuncola 61
58010 Rispescia Grosseto
0039 – 33568 72981
info@giuncola.it
www.giuncola.it

Print Friendly, PDF & Email

Related Post